Wstęp
Anthony de Mello, hinduski jezuita, psychoterapeuta i mistyk, to postać, która w ostatnich dekadach wywarła znaczący wpływ na duchowość współczesnych czasów. Urodził się 4 września 1931 roku w Bombaju, a zmarł 2 czerwca 1987 roku w Nowym Jorku. Nazywany „chrześcijaninem Wschodu”, de Mello był mistrzem modlitwy, który łączył tradycyjną mistykę europejską z myślą Dalekiego Wschodu. Jego prace, które obejmowały zarówno książki, jak i konferencje, przyciągnęły rzesze słuchaczy i czytelników poszukujących głębszego zrozumienia duchowości oraz sensu życia.
Życiorys
Anthony de Mello pochodził z Goa, regionu w Indiach, który w czasach jego młodości był portugalską kolonią. W wieku szesnastu lat dołączył do Towarzystwa Jezusowego, podejmując naukę w Hiszpanii, gdzie zafascynował się Ćwiczeniami duchownymi św. Ignacego Loyoli oraz dziełami mistyków takich jak św. Teresa z Ávili i św. Jan od Krzyża. Jego podejście do nauki religii było eklektyczne; potrafił łączyć różne tradycje duchowe oraz filozoficzne w sposób, który czynił je dostępnymi dla współczesnych ludzi.
Po powrocie do Indii de Mello odbył studia teologiczne w Punie, a następnie przyjął święcenia kapłańskie w 1961 roku. Jego dalsza edukacja obejmowała psychologię na Loyola University w Chicago oraz duchowość na Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie. W latach 70-tych założył Instytut Sadhana w Lonavli, gdzie nauczał medytacji i prowadził rekolekcje ignacjańskie. Jego styl wykładu charakteryzował się prostotą oraz humorem, co przyciągało szerokie grono słuchaczy.
Przesłanie Anthony’ego de Mello
Nauka duchowa de Mello koncentrowała się na trzech kluczowych pojęciach: poznaniu, przebudzeniu i świadomości. Uważał je za fundamenty ludzkiego szczęścia i miłości. W swoich pracach podkreślał znaczenie wewnętrznej wolności oraz konieczność przezwyciężenia fałszywych przekonań i pragnień, które uniemożliwiają prawdziwe szczęście.
Jedną z najważniejszych maksym de Mello było: „Niczego się nie wyrzekać, do niczego się nie przywiązywać”. Przekonywał, że prawdziwa duchowość nie polega na nabywaniu nowych doświadczeń czy rzeczy materialnych, lecz na umiejętności uwolnienia się od pragnień i oczekiwań. Swoje nauki opierał na przykładach z życia codziennego oraz anegdotach, które miały na celu ułatwienie zrozumienia głębokich prawd duchowych.
„Zaprogramowanie” i „przebudzenie”
De Mello odnosił się również do pojęcia „zaprogramowania” człowieka, wskazując na wpływ kultury i wychowania na nasze myślenie i postrzeganie świata. Zauważył, że wiele naszych reakcji i przekonań jest wynikiem zewnętrznych uwarunkowań, a nie autentycznych potrzeb duchowych. Prawdziwe przebudzenie polega na dostrzeganiu rzeczywistości taką, jaka jest, bez filtrów narzuconych przez społeczeństwo.
Miłość jako fundamentalna wartość
Miłość zajmowała centralne miejsce w naukach Anthony’ego de Mello. Podkreślał, że miłość nie jest jedynie uczuciem ani spełnianiem dobrych uczynków. Miłość to sposób bycia – otwartość na drugiego człowieka oraz zdolność do bezinteresownego działania. De Mello podkreślał również znaczenie miłości do Boga jako relacji opartej na autentyczności i szczerości.
W wielu swoich tekstach krytykował fałszywe podejście do miłości jako transakcji – oczekiwanie nagrody za dobre uczynki lub modlitwy. Wskazywał na to, że prawdziwa miłość nie wymaga żadnych warunków ani oczekiwań; jest aktem czystej wolności i radości z bycia blisko drugiego człowieka.
Krytyka ze strony Kościoła katolickiego
Pomimo popularności jego nauk, Anthony de Mello spotkał się z krytyką ze strony Kościoła katolickiego. W 1998 roku Kongregacja Nauki Wiary wydała notę krytykującą jego prace jako odstępstwo od doktryny katolickiej. Zarzuty dotyczyły m.in. jego reinterpretacji pojęcia Boga oraz sposobu traktowania Pisma Świętego jako narzędzia do osiągnięcia wewnętrznego spokoju.
Krytycy zwracali uwagę na to, że jego koncepcje mogą prowadzić do relatywizmu moralnego oraz zatarcia granic pomiędzy różnymi religiami. De Mello był oskarżany o to, że zamiast dążyć do głębszego zrozumienia chrześcijaństwa, stara się raczej stworzyć syntezę różnych tradycji religijnych bez względu na ich fundamentalne różnice.
Obrona jego nauk
Mimo krytyki pojawiły się także głosy broniące Anthony’ego de Mello wewnątrz Kościoła katolickiego. Niektórzy zwracali uwagę na to, że jego dzieła były publikowane bez odpowiedniej autoryzacji, co mogło prowadzić do zniekształcenia jego poglądów. Argumentowano również, że wiele jego kontrowersyjnych wypowiedzi miało charakter hiperboli lub miało za zadanie prowokować czytelników do samodzielnego myślenia.
Zakończenie
Anthony de Mello pozostaje ważną postacią współczesnej duchowości, której nauki wciąż inspirują ludzi poszukujących sensu życia oraz równowagi wewnętrznej
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).